سروران مردم در دنیا و آخرت
">
عَن زِیدِ بنِ عَلیٍّ عَلَیهِمَا السَّلام عَن أبیهِ عَن جَدِّهِ عَن عَلِیٍّ عَلَیهِ السَّلام قالَ: «سادَةُ النَّاسِ فِی الدُّنیا الأَسخِیاءُ وَ فِی الآخِرَةِ الأَتْقِیاءُ».
امیرالمؤمنین عَلَیهِ السَّلام میفرماید: سروران مردم در دنیا، سخاوتمندان و در آخرت، پرهیزکاران هستند.
(أمالی الصدوق، مجلس نهم، ص ۸۴)
سروران مردم در دنیا و آخرت
جناب زید بن علی عَلَیهِمَا السَّلام نقل میکند که امیرالمؤمنین عَلَیهِ السَّلام میفرماید: «سادَةُ النَّاسِ فِی الدُّنیا الأَسخِیاءُ»؛ خصوصیت سخیا این است که به این و آن پول میدهند، لذا سروران دنیا هستند؛ چون پول و کمک مالی یک اثر طبیعی دارد در ایجاد محبّت، بتدریج در ایجاد احترام، بتدریج در قبول نفوذ؛ لذا آدم‌های بدخواه و دستگاه‌های بدخواه هم برای پیشبرد مقاصد خودشان از پول استفاده میکنند؛ پول میدهند به فلان کشور، به فلان مسئولین، به فلان افراد بانفوذ؛ نفوذ سیاسی، نفوذ روحانی، نفوذ دینی. این همه فجایعی که در دنیا دارد اتفاق می‌افتد، بسیاری از آنها به خاطر پول است، که افراد پول میدهند. پس انسان‌های سخی - یعنی آن کسانی که پول میدهند به دیگران و کمک مالی میکنند به دیگران - در دنیا سرورانند؛ اینها برای اهل دنیا رئیسند، اینها مطاعند؛ اما در آخرت چه؟ در آخرت که بحث پول و رشوه و این حرفها وجود ندارد؛ این
روایت، این را میخواهد بگوید. در این جمله‌ی «سادَةُ النَّاسِ فِی الدُّنیا الأَسخِیاءُ» جنبه‌ی ارزشی مورد لحاظ نیست، طبیعت امر را بیان میکند؛ معنایش این نیست که این سخاوت بد است یا خوب است. بله، اگر این سخاوت در جهت اهداف خوب مثل تقرّب الی‌الله، مثل کمک به فقیر و مستمند، یا کمک به مؤمن انجام بگیرد، کار خوبی است. [اگر] هدف دادن پول، تحقّق یک مقصود مکرّم و قابل قبولی باشد، البته خوب است [اما] اگر هدف از آن، اهداف مادّی است، اهداف دنیایی است، اهداف خبیث است، برای رسیدن به مقاصد سوء است، خب بد است؛ بنابراین در این جمله نگاه ارزشی نشده است به سخاوت؛ طبیعت امر را میخواهد بگوید.
«وَ فِی الآخِرَةِ الأَتْقِیاءُ»؛ اما در آخرت، سروران مردم، بزرگان مردم، کسانی که در چشم خلایق عظمت پیدا میکنند، انسان‌های باتقوا و پرهیزکار هستند؛ آنها هستند که میزان آنها میزان ثقیلی است، میزان سنگینی است که: ﴿فَأَمَّا مَن ثَقُلَتْ مَوَازِينُهُ * فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ﴾؛ وقتی خلایق می‌بینند که این بنده‌ی مؤمن و متقی را آوردند، اعمال او را سنجیدند، خصال او را سنجیدند - چون در آخرت همه‌ی اینها سنجیده میشود - و دیدند که اعمال خیر او، خصال نیک او، وزنه‌ی سنگینی را در میزان او به وجود آورد، همه با چشم اعزاز به او نگاه میکنند.²
۱. سوره‌ی قارعه، آیات ۶ و ۷؛ «اما هر که سنجیده‌هایش سنگین برآید، پس وی در زندگی خوشی خواهد بود.»
۲. ۱۳۹۳/۲/۲۹